Sedno
Grzybobranie to zbieranie dziko rosnących grzybów w lesie. Na wsi jedź od przełomu lipca i sierpnia, a najlepiej od połowy września, i wychodź o świcie, po deszczu. Zbieraj wyłącznie gatunki, które znasz na pewno; początkujący niech wybierają grzyby rurkowe. O statusie lasu decyduje zarządca: w lasach państwowych zbierać wolno, w parkach narodowych i rezerwatach nie.
Czym jest grzybobranie na wsi?
Na wsi grzybobranie to zajęcie na jeden poranek, które planuje się jak wycieczkę: z godziną wyjścia, kierunkiem i sprzętem. Jest pełnoprawną atrakcją pobytu, nie tylko hobby dla doświadczonych grzybiarzy.
Przy wyborze noclegu liczy się dla mnie las w zasięgu spaceru, a nie liczba zdjęć grzybów na stronie gospodarstwa.
Kiedy jechać na grzyby: sezon i pora dnia
Sezon ma dwa etapy (taniomam.interia.pl):
- przełom lipca i sierpnia: początek sezonu, dobry termin na pierwsze wyjście dla początkujących
- od połowy września: szczyt, czyli prawdziwki, borowiki, maślaki i podgrzybki
Wyjdź o świcie, bo jest chłodno i grzyby nie są jeszcze zaparzone. Wybieraj się po deszczu.
Zainteresowanie grzybobraniem w Polsce rośnie od końca sierpnia i według Google Trends szczytuje w tygodniu od 4 października (indeks 100). Pozostałe punkty serii pokazuje tabela.
| Tydzień | Indeks zainteresowania |
|---|---|
| od 26 lipca | 53 |
| od 4 października | 100 |
| połowa listopada | 8 |
Na termin pobytu to wskazówka: lipiec jest startem, ale prawdziwy wysyp zaczyna się dopiero od drugiej połowy września.
Jakie grzyby i pod jakimi drzewami ich szukać?
Borowik szlachetny i kurka rosną pod świerkami i sosnami, maślak pod sosną, a koźlarz babka pod brzozą. Gdzie są grzyby, podpowiada więc drzewostan wokół gospodarstwa (wp.pl).
| Gatunek | Drzewo | Grupa |
|---|---|---|
| Borowik szlachetny | świerk, sosna | rurkowe |
| Podgrzybek brunatny | świerk, sosna | rurkowe |
| Kurka | świerk, sosna | blaszkowe |
| Maślak | sosna | rurkowe |
| Koźlarz babka | brzoza | rurkowe |
Kurka jest grzybem blaszkowym, więc początkujący zaczynają od pozostałych gatunków z tabeli.
Gdzie wolno zbierać grzyby i co sprawdzić u gospodarza?
W lasach państwowych zbierać wolno, w parkach narodowych i rezerwatach nie. Lasy Państwowe dopuszczają zbieranie grzybów, ale mogą wprowadzać okresowe zakazy (blog.grzybnie.pl). Zasady dla lasów prywatnych i ogrodzonych oraz ewentualne limity zbiorów potwierdzi nadleśnictwo i gospodarz.
Bliskość lasu skraca poranną drogę, co docenisz przy noclegu takim jak domek w lesie, ale o grzybobraniu decyduje status lasu. Zanim wpłacisz zadatek, zadaj gospodarzowi trzy pytania:
- Który las jest najbliżej i czy to las państwowy, a nie park narodowy lub rezerwat?
- Czy obowiązuje tam okresowy zakaz zbierania grzybów?
- Czy droga do grzybowych miejsc prowadzi przez las, czy wzdłuż ruchliwej drogi?
Pytanie o drogę ma uzasadnienie: grzyby przy drodze nie nadają się do koszyka. Wchłaniają metale ciężkie z otoczenia, dlatego omijaj okolice zakładów produkcyjnych, rowy i drogi o dużym natężeniu ruchu.
Jak zbierać bezpiecznie: zasady dla początkujących
- Zbieraj tylko gatunki, które znasz na pewno. Wątpliwy okaz zostaw w lesie.
- Początkujący niech zbierają wyłącznie grzyby rurkowe, bo w tej grupie nie ma gatunków śmiertelnie trujących (portel.pl, 2011).
- Omijaj grzyby młode, bez wykształconych cech gatunku, i zbyt stare. Młode owocniki są najczęstszą przyczyną pomyłek.
- Nie ufaj metodom babcinym. Zabarwienie cebuli, ciemnienie srebrnej łyżeczki i gorzki smak nie rozpoznają gatunków trujących.
- Zbieraj do przewiewnego koszyka, najlepiej wiklinowego, który zapewnia wentylację. W reklamówce grzyby się zaparzają i szybciej psują.
- Zabierz niewielki, ostry nożyk.
Jaki grzyb jest najbardziej niebezpieczny i co zrobić po zatruciu?
Muchomor sromotnikowy (Amanita phalloides), zwany sromotnikiem, powoduje ciężkie zatrucia. Smak ma przyjemny, słodkawy, więc nie ostrzega. W 2010 r. zatruło się nim w Polsce 80 osób, a 7 zmarło.
Po zatruciu zgłoś się jak najszybciej do lekarza. Objawy to nudności, ból brzucha, biegunka i gorączka, a mogą pojawić się z opóźnieniem (spottedlublin.pl, 2020). Ten tekst nie zastępuje porady lekarskiej.
Grzyby na Podlasiu: czego się spodziewać na wsi
O grzyby na Podlasiu pytają regularnie: fraza „grzyby podlasie” ma ok. 880 wyszukiwań miesięcznie. Obowiązują tu te same zasady co wszędzie. Lasy państwowe sąsiadują z obszarami chronionymi, więc status lasu przy gospodarstwie trzeba sprawdzić tak samo jak w każdym innym regionie, a gospodarz wskaże miejsca, w których zbiera się grzyby. Liczy się deszcz sprzed wyjazdu i drzewa wokół noclegu, a nie ranking regionów. Gospodarstwa z kuchnią i opis okolicy znajdziesz w tekście o agroturystyce na Podlasiu.
Z dziećmi i psem w lesie
Dziecko nie zbiera grzybów samodzielnie i niczego nie próbuje w lesie; zbiera dorosły, a dziecko pomaga nieść koszyk. Pies idzie na smyczy, bo grzyby i ściółka bywają dla niego niebezpieczne. Szersze zasady zachowania przy zwierzętach, maszynach i wodzie opisuje tekst o bezpieczeństwie dzieci na wsi, a wymagania wobec czworonoga w noclegu zestawia poradnik o domku z psem na wsi.
Co zrobić z grzybami po powrocie?
Przełóż grzyby do przewiewnego pojemnika i nie trzymaj ich długo. Kto ma wątpliwości co do gatunku, może je bezpłatnie sprawdzić w Sanepidzie. Wieczorem zapytaj gospodarza o domową kuchnię (potrawy regionu opisuje tekst kuchnia podlaska).




