Sedno
Dzieci od około 4 lat jeżdżą na kucyku prowadzonym przez instruktora, a regularną naukę na lonży stajnie zaczynają zwykle między 6 a 8 rokiem życia. Rozstrzyga nie sam wiek, ale to, czy dziecko słucha poleceń instruktora i utrzyma równowagę w siodle. W gospodarstwie agroturystycznym trzeba jeszcze odróżnić przejażdżkę po podwórku od lekcji prowadzonej przez instruktora.
Od ilu lat dziecko może jeździć konno?
Oprowadzankę stajnie proponują już kilkulatkom, a granicę dla lonży każda ustala sama: jedne zaczynają w wieku 6 lat, inne dopiero w wieku 7 lub 8. Oprowadzanka to zajęcia, w których instruktor prowadzi zwierzę, a dziecko tylko siedzi w siodle. Lonża to lekcja, na której instruktor trzyma konia na długiej lince, a dziecko uczy się dosiadu.
Przed pytaniem o metrykę warto sprawdzić dziecko. Jest gotowe, gdy:
- słucha poleceń obcego dorosłego, nie tylko rodzica,
- nie boi się dużego zwierzęcia,
- nosi kask bez protestu,
- siedzi stabilnie i nie osuwa się na bok,
- wytrzyma 10–30 minut zajęć bez znudzenia i płaczu.
Czteroletnie dziecko, które nie znosi kasku, nie jest jeszcze gotowe na konia, a spokojny pięciolatek, który wykonuje polecenia, może być gotowy. Młodsze dzieci jeżdżą zawsze z instruktorem u boku.
Kucyk czy koń: na czym jeździ dziecko?
Najmłodsze dzieci, do 8 lat, dostają kucyka dobranego do wieku i wzrostu, a starsze i pewne siebie przesiadają się później na spokojnego konia. Im młodsze dziecko, tym mniejszy kucyk. Niższy grzbiet to krótszy upadek i łatwiejsze wsiadanie, a instruktor stojący obok łatwiej pomaga dziecku.
Pytam, ile lat ma kucyk i czy chodzi pod dziećmi na co dzień, bo samo zdjęcie małego konia na stronie gospodarstwa nic o jego charakterze nie mówi.
Oprowadzanka, lonża, teren: czym się różnią?
Formy zajęć układają się w kolejne stopnie: od siedzenia w siodle, przez naukę dosiadu na kole i jazdę w grupie, do wyjazdu w teren. Ten ostatni czeka na dziecko dopiero po opanowaniu stępa, kłusa i galopu.
| Forma | Dla kogo | Czas | Co robi dziecko |
|---|---|---|---|
| Oprowadzanka | od ok. 4 lat | 10–30 min | siedzi w siodle, instruktor prowadzi konia |
| Lekcja na lonży | od 6–8 lat | 30–60 min | uczy się dosiadu, równowagi, stępa i kłusa, ruszania i zatrzymywania, anglezowania i podstaw kierowania |
| Jazda w grupie na ujeżdżalni | po lekcjach na lonży | ustala stajnia | samo czyści i siodła konia, jeździ razem z innymi |
| Wyjazd w teren | jeźdźcy z opanowanym stępem, kłusem i galopem | ustala stajnia | jedzie zawsze w obecności instruktora |
Czasy pochodzą z ofert stajni i różnią się między ośrodkami, więc przy rezerwacji pytaj o konkretną długość zajęć.
Jak wygląda pierwsza lekcja?
Zaczyna się od konia widzianego z ziemi, a dopiero potem dziecko siada w siodle i jedzie stępem na lonży:
- Instruktor omawia zasady zachowania przy koniu i dopasowuje kask.
- Dziecko poznaje konia i jego zachowania, pomaga go wyczyścić.
- Wsiada z pomocą instruktora.
- Jedzie stępem na lonży albo jest prowadzone, wykonuje ćwiczenia równowagi.
- Uczy się ruszać i zatrzymywać.
- Zsiada, pomaga w rozsiodłaniu i dziękuje koniowi.
Z godzinnej lekcji około połowa to czas na koniu. W stajni HipoMania pierwsze 20 minut to przygotowanie konia i zasady, potem minimum 30 minut w siodle, a ostatnie 10 minut to rozsiodłanie. Zaplanuj więc całą godzinę, nie pół. Kolejne jazdy dokładają nowe umiejętności, na przykład kłus, który pojawia się po stępie i nauce kierowania.
Co dziecko powinno mieć na sobie?
Ubranie ma chronić głowę i tułów oraz nie zahaczać o siodło.
- Kask jeździecki w rozmiarze dziecka.
- Buty z wyraźnym obcasem. Obcas nie pozwala stopie przesunąć się przez strzemię.
- Długie spodnie bez grubych szwów, które nie obcierają ud.
- Kamizelka ochronna.
- Brak szalików, wisiorków i luźnych sznurków, które mogą zaczepić o siodło lub uprząż.
Jak bezpiecznie zachowywać się przy koniu?
Do konia podchodzi się z boku i z uprzedzeniem głosem, nigdy od tyłu, a dziecko nie biega i nie krzyczy na placu. Dotyczy to całej rodziny, nie tylko jeźdźca:
- nie przechodź za zadem konia,
- karm tylko za zgodą gospodarza i z płaskiej dłoni,
- trzymaj rodzeństwo poza ogrodzeniem padoku,
- pilnuj, by pies gości był na smyczy i z dala od padoku,
- miej dziecko w zasięgu wzroku.
Szersze reguły dla gospodarstwa, z maszynami i wodą, znajdziesz w tekście o bezpieczeństwie dzieci na wsi.
Czy jazda konna jest dobra dla dzieci?
Tak, dla większości zdrowych dzieci. Jazda wzmacnia mięśnie łydek, ud i górnej części ciała oraz pomaga wyrobić nawyk prostej postawy. Dziecko ćwiczy też równowagę. Przy systematycznej nauce zaczyna czyścić, siodłać i karmić konia, a więc uczy się odpowiedzialności za zwierzę, na przykład pilnowania, żeby w terenie nie jadło świeżej trawy.
Główna wada to ryzyko upadku, dlatego kask i zajęcia z instruktorem nie podlegają negocjacji. Przy problemach z kręgosłupem lub stawami, przy alergii albo innej chorobie decyzję podejmuje lekarz.
Hipoterapia to nie przejażdżka
Hipoterapia to terapia z udziałem konia dla dzieci z zaburzeniami ruchowymi, rozwojowymi i neurologicznymi oraz ze spektrum autyzmu. Stajnie traktują ją jako osobną usługę, z osobną pozycją w cenniku. Kwalifikuje do niej lekarz lub fizjoterapeuta i to on ustala, od jakiego wieku dziecko może zacząć, a nie gospodarz.
Jak sprawdzić stajnię w gospodarstwie przed przyjazdem?
Zapytaj gospodarza o osiem rzeczy, zanim wpłacisz zadatek:
- kto prowadzi zajęcia i jakie ma uprawnienia, na przykład PZJ,
- czy to oprowadzanka po podwórku, czy lekcja na ogrodzonym placu,
- ile lat ma kucyk i od jakiego wieku przyjmują dzieci,
- czy jest kask w rozmiarze dziecka,
- co z jazdą, gdy pada: kryta hala czy zajęcia w stajni,
- z jakim wyprzedzeniem rezerwować (stadnina Runowo wymaga co najmniej jednego dnia),
- czy stajnia ma spisane zasady ochrony dzieci,
- czy rodzic może stać przy placu.
Dwa pytania są sprawdzalne w sieci. Stajnie wymieniają uprawnienia instruktorów PZJ i odznaki jeździeckie PZJ, a Podkowa Gruszczyn publikuje na stronie „Standardy ochrony małoletnich”. Gospodarstwo bez takich dokumentów może prowadzić zajęcia dobrze, ale wtedy odpowiedź musi paść wprost, od człowieka.
Gdy oferta nie podaje nazwiska instruktora ani formy zajęć, dopytuję. Pytam też o deszcz, bo od niego zależy, co dzieci będą robić, gdy plac jest błotem. Koszt wyceniaj dopiero, gdy znasz formę zajęć; ceny jazd w agroturystyce są w osobnym zestawieniu.
Co, jeśli dziecko boi się konia albo jest za małe?
Zacznij z ziemi: czyszczenie konia szczotką, karmienie pod okiem gospodarza i mniejsze zwierzęta w zagrodzie. Taka opieka uczy dziecko obchodzenia się z koniem i budzi zaufanie bez siodła. Jazda może poczekać do kolejnego pobytu.
Gospodarstwa, w których dziecko spotka więcej zwierząt niż konie, opisujemy w tekście o gospodarstwach ze zwierzętami.
